Khoa Học News

Bệnh X - chứng bệnh mới do WHO đặt tên là bệnh như thế nào?

WHO vừa đặt tên cho một căn bệnh mà thậm chí nó chẳng hề tồn tại.

Kể từ năm 2015, Tổ chức y tế thế giới (WHO) đều đặn phát hành danh sách thường niên về 10 căn bệnh cần "ưu tiên đặc biệt".

Đó là những căn bệnh có khả năng phát dịch cao, hoặc chưa có cách phòng chống, chữa trị hiệu quả. Danh sách rất đa dạng, bao gồm bệnh từ virus gây chết người như Ebola, Zika, SARS đến những chứng bệnh hiếm hơn nhưng chưa từng bùng phát thành dịch như sốt Lassa hay virus Marburg.

Và trong danh sách năm 2018, WHO đã cho công bố một chứng bệnh đặc biệt, được đặt tên là Bệnh X. Vậy chính xác thì đây là chứng bệnh gì mà lại có cái tên bí hiểm như thế?


Bệnh X do WHO công bố là bệnh gì?

Nguồn gốc của bản danh sách "bệnh tử thần"

Danh sách của WHO lần đầu được lập ra vào năm 2014, và lý do là vì đại dịch Ebola - căn bệnh đã khiến 29.000 người bị lây nhiễm và cướp đi sinh mạng của hơn 11,000 người. Mục đích của nó là để cảnh báo chính phủ các nước cần tập trung cho hoạt động nghiên cứu, nhằm phát triển các biện pháp phòng ngừa và đối phó tức thời với bệnh dịch.

Tuy nhiên, vấn đề ở đây là bệnh dịch có thể ập đến theo cái cách mà không ai lường trước được. Như khi Ebola xuất hiện tại Tây Phi vào năm 2014, chẳng ai biết trước mà chuẩn bị cả. Và đây chính là lý do có sự tồn tại của Bệnh X.


Bệnh dịch có thể ập đến theo cái cách mà không ai lường trước được.

Bệnh X có thể hiểu là một căn bệnh chưa được đặt tên. WHO đặt ra nó để giúp giới chuyên gia hiểu rằng dịch bệnh không phải lúc nào cũng là một nguồn đã được xác định.

"Một đại dịch toàn cầu có thể xuất hiện vì một căn bệnh chưa từng được ghi nhận" - WHO cho biết.

Bệnh X có vai trò gì?

Sự có mặt của Bệnh X có nghĩa rằng điều cần được ưu tiên hiện nay là phải phát triển được một nền tảng công nghệ vaccine phổ rộng. Đó là công nghệ có khả năng tùy chỉnh mỗi khi dịch khởi phát, nhằm tạo ra được vaccine kháng ngừa ngay lập tức.

Nếu công nghệ này được phát triển, một loại vaccine mới có thể tiến hành thử nghiệm thành công chỉ trong vòng 12 tháng. Đây là một bước tiến vượt bậc, nếu so với thời gian nghiên cứu từ 5 - 10 năm như hiện nay.


X cũng có thể là một căn bệnh lây truyền từ động vật sang người như đại dịch HIV.

Trong quá khứ, X đã từng xuất hiện rất nhiều lần, dưới dạng những căn bệnh cực kỳ nguy hiểm.

Nó có thể chỉ là một dạng đột biến từ dịch cúm thông thường, như dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 là một ví dụ. Đây là đại dịch giết chết nhiều người nhất trong lịch sử, khiến gần nửa tỷ người bị lây nhiễm và cướp đi sinh mạng của hơn 20 triệu người.

X cũng có thể là một căn bệnh lây truyền từ động vật sang người như đại dịch HIV. HIV xuất hiện lần đầu tiên ở loài tinh tinh, rồi sau đó đã lây lan và giết chết hàng chục triệu người kể từ năm 1983.

Thậm chí, X có thể là vũ khí sinh học mà luật pháp quốc tế hiện đã cấm sử dụng.


Cần có một nền tảng công nghệ vaccine phổ rộng hơn.

Vì vậy, thông điệp mà WHO đưa ra khi đặt tên bệnh X là vô cùng rõ ràng. Các quốc gia cần tăng cường đầu tư hơn nữa trong việc nghiên cứu phát triển vaccine phòng dịch bệnh. Ngoài ra, cần chung tay hợp tác ngăn chặn chiến tranh sinh học và hóa học để bảo vệ giống loài con người.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Căn bệnh đau mắt đỏ đáng ghét lây lan do đâu nhỉ? Cùng xem infographic dưới đây để biết rõ hơn về bệnh đau mắt đỏ và cách phòng tránh hiệu quả nhé.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những tác dụng không ngờ của nước mía

Những tác dụng không ngờ của nước mía

Nước mía không chỉ có hương vị ngon mà còn cung cấp năng lượng cho cơ thể và ngăn ngừa một số bệnh. Đây là nguồn cung cấp dồi dào chất khoáng thiết yếu và vitamin cần thiết cho cơ thể.

Đăng ngày: 16/10/2026
Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Một nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí Stroke cho thấy việc uống soda (ngay cả với số lượng rất ít) mỗi ngày có thể tăng gấp 3 nguy cơ mắc bệnh suy giảm trí nhớ.

Đăng ngày: 11/10/2026
Nên ăn hàu sống hay chín?

Nên ăn hàu sống hay chín?

Hàu chứa nhiều kẽm, nhiều loại men tiêu hóa, các vitamin (D, B11, B1, B2, B2, C…), khoáng chất (sắt, đồng, kali, photpho…) rất tốt cho cơ thể; đặc biệt hàm lượng axít béo omega-3 cao.

Đăng ngày: 23/09/2026
Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc Hunzas ăn chay, dùng thực phẩm không hóa chất, môi trường tự nhiên trong lành, vận động nhiều và hít thở xua tan căng thẳng giúp tránh xa các căn bệnh thời đại.

Đăng ngày: 21/09/2026
Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Nếu bị tuyệt chủng, 3.500 loài muỗi trên Trái Đất hiện nay sẽ biến mất. Trong số đó, khoảng 200 loài muỗi có khả năng hút máu người và ba loài Anopheles, Culex, Aedes truyền bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 21/09/2026
Những ai nên hạn chế ăn bánh trung thu?

Những ai nên hạn chế ăn bánh trung thu?

Đến dịp Rằm tháng 8 thì bánh trung thu lại là thực phẩm không thể thiếu đối với mỗi gia đình. Tuy nhiên, loại bánh cổ truyền này không thích hợp với tất cả mọi người.

Đăng ngày: 16/09/2026
Khoa Học News