Khoa Học News

Hạt nano vàng phát nổ có thể tiêu diệt tận gốc tế bào ung thư

Các nhà khoa học Mỹ nhận thấy hạt nano vàng có thể phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư sót lại sau phẫu thuật cắt bỏ khối u, đưa tỷ lệ chữa khỏi bệnh ung thư lên 100%.

Khi bác sĩ thực hiện phẫu thuật trên bệnh nhân ung thư, họ sẽ cố gắng hết sức để loại bỏ tất cả các tế bào ung thư, bởi vì bất kỳ tế bào ung thư nào còn sót lại đều có thể phát triển thành khối u mới hoặc di căn khắp cơ thể, theo Science.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường được điều trị bằng xạ trị hoặc hóa trị liệu để tăng cơ hội loại bỏ tế bào ung thư còn sót lại. Nhưng cách điều trị này không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà còn gây tổn hại đến những tế bào khỏe mạnh, làm suy giảm sức khỏe bệnh nhân.

Trong nghiên cứu công bố hôm 15/2 trên tạp chí Nature Nanotechnology, nhóm nghiên cứu tại Đại học Rice, Mỹ, đã chứng minh hạt nano vàng có thể tiêu diệt tế bào ung thư sót lại sau phẫu thuật.


Các hạt nano vàng bám trên bề mặt tế bào ung thư. (Ảnh: D. S. Wagner).

Khối u ung thư thường có các mạch máu rò rỉ. Khi hạt nano vàng được tiêm vào mạch máu, chúng có xu hướng thấm qua các lỗ mạch rò rỉ này và tụ xung quanh khối u. Những tế bào ung thư khi phát triển thường "nuốt" các hạt nano. Sau khi lọt vào bên trong tế bào ung thư, các hạt nano này đóng vai trò như con ngựa thành Troy. Khi các nhà nghiên cứu cho các nguyên tử vàng tương tác với ánh sáng laser hồng ngoại, một loại sóng điện từ có thể đi xuyên qua các mô, hạt nano sẽ bị nóng lên và đốt cháy các tế bào ung thư.

Tuy nhiên, cách làm này có hai vấn đề. Đầu tiên, một số hạt nano vàng có thể bám vào tế bào bình thường, do đó, quá trình đốt nhiệt bằng laser có thể làm hư hại cả mô khỏe mạnh. Đồng thời, tia laser dùng để đốt nóng hạt nano vàng sử dụng ánh sáng hồng ngoại liên tục. Điều này khiến nhiệt từ ánh sáng hồng ngoại lan truyền qua tế bào ung thư tới cả các mô bình thường. Trong trường hợp khối u phát triển ở khu vực quan trọng như gần dây thần kinh hoặc động mạch, mọi ảnh hưởng lên mô khỏe mạnh đều có thể dẫn tới suy nhược cơ thể.

Để khoanh vùng khu vực điều trị chính xác hơn, các nhà nghiên cứu tại Đại học Rice và công ty công nghệ y tế Masimo Corporation đã tìm cách thay đổi phương pháp tiếp cận hạt nano. Theo Dmitri Lapotko, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, họ bắt đầu thí nghiệm với những con chuột bị ung thư biểu mô tế bào vảy.

Nhóm nghiên cứu gắn hạt nano vàng vào các kháng thể protein miễn dịch. Kháng thể protein sẽ tiếp xúc với thụ thể trên bề mặt tế bào vảy, cho phép hạt nano vàng bám vào xung quanh các tế bào ung thư một cánh nhanh chóng. Khi đó, thay vì đốt nóng liên tục bằng tia laser, các nhà khoa học chỉ cần dùng tia laser dạng xung siêu ngắn để đốt nóng tế bào ung thư. Laser hồng ngoại xung siêu ngắn có năng lượng thấp, không gây hại cho các tế bào khỏe mạnh.

Phương pháp này ngăn cản sức nóng lan sang các mô khỏe xung quanh tế bào ung thư, đồng thời sinh ra nhiệt độ cao hơn ở nơi có hạt nano vàng tập trung thành cụm lớn. Nhiệt độ cao làm bốc hơi các phân tử nước gần đó, tạo ra bong bóng siêu nhỏ. Những bong bóng này nhanh chóng lan rộng và nổ tung, phá vỡ các tế bào ung thư. Theo Lapotko, điểm mấu chốt là các cụm hạt nano vàng tạo ra bong bóng siêu nhỏ trong các tế bào ung thư mà không phải tế bào thường.

Hiện nay, kỹ thuật này mới được thử nghiệm trên chuột nhưng các nhà nghiên cứu đã lên phương án thử nghiệm lâm sàng trong hai năm tới. Nếu thành công, kỹ thuật sẽ giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ chữa khỏi ung thư cho bệnh nhân, đặc biệt trong trường hợp không thể phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khối u.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Có bao giờ bạn muốn tranh thủ chợp mắt trong chốc lát không? Dù bạn đã chọn một tư thế thoải mái trên ghế hoặc trong góc phòng, nhắm mắt lại nhưng vẫn tỉnh.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Căn bệnh đau mắt đỏ đáng ghét lây lan do đâu nhỉ? Cùng xem infographic dưới đây để biết rõ hơn về bệnh đau mắt đỏ và cách phòng tránh hiệu quả nhé.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những tác dụng không ngờ của nước mía

Những tác dụng không ngờ của nước mía

Nước mía không chỉ có hương vị ngon mà còn cung cấp năng lượng cho cơ thể và ngăn ngừa một số bệnh. Đây là nguồn cung cấp dồi dào chất khoáng thiết yếu và vitamin cần thiết cho cơ thể.

Đăng ngày: 16/10/2026
Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Một nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí Stroke cho thấy việc uống soda (ngay cả với số lượng rất ít) mỗi ngày có thể tăng gấp 3 nguy cơ mắc bệnh suy giảm trí nhớ.

Đăng ngày: 11/10/2026
Nên ăn hàu sống hay chín?

Nên ăn hàu sống hay chín?

Hàu chứa nhiều kẽm, nhiều loại men tiêu hóa, các vitamin (D, B11, B1, B2, B2, C…), khoáng chất (sắt, đồng, kali, photpho…) rất tốt cho cơ thể; đặc biệt hàm lượng axít béo omega-3 cao.

Đăng ngày: 23/09/2026
Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc Hunzas ăn chay, dùng thực phẩm không hóa chất, môi trường tự nhiên trong lành, vận động nhiều và hít thở xua tan căng thẳng giúp tránh xa các căn bệnh thời đại.

Đăng ngày: 21/09/2026
Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Nếu bị tuyệt chủng, 3.500 loài muỗi trên Trái Đất hiện nay sẽ biến mất. Trong số đó, khoảng 200 loài muỗi có khả năng hút máu người và ba loài Anopheles, Culex, Aedes truyền bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoa Học News