Khoa Học News

Lo lắng cho người khác có thể gây hại cho chính mình

Các nhà khoa học đưa ra thuật ngữ "sự mệt mỏi trắc ẩn" để miêu tả tình trạng một người nào đó mệt mỏi, cáu kỉnh... khi quan tâm nhiều đến một ai đó.

Cụm từ này lần đầu được giới thiệu năm 1992 bởi y tá người Mỹ Carla Joinson, để mô tả trải nghiệm về thể chất, cảm xúc và tâm lý của các nhân viên y tế sau thời gian dài chăm sóc bệnh nhân.

Dấu hiệu rõ rệt của sự mệt mỏi trắc ẩn này bao gồm nhức đầu, thay đổi tâm trạng, cáu kỉnh, không muốn đi làm và thiếu niềm vui trong cuộc sống.


Quá đồng cảm hay quan tâm quá nhiều đến cảm xúc của người khác cũng khiến chúng ta mệt mỏi hay kiệt sức. (Ảnh minh họa: Yahoo Life).

Những năm gần đây, thuật ngữ "sự mệt mỏi trắc ẩn" được sử dụng để mô tả cảm giác khi chúng ta quá đồng cảm, dồn quá nhiều năng lượng cho nhu cầu của người khác mà bỏ quên chăm sóc chính bản thân mình hoặc cảm xúc của mình. Trong 24 giờ, một người vừa phải thỏa mãn yêu cầu công việc và trở thành một thành viên nhân ái của xã hội, sự đồng cảm và mong muốn giúp đỡ người khác có thể khiến bạn đôi khi kiệt sức.

Mệt mỏi trắc ẩn là gì?

Theo nhà trị liệu tâm lý Natalie Jones (California, Mỹ) giải thích, khi bạn dồn quá nhiều sự đồng cảm cho một ai đó hay một việc gì đó, bạn cố gắng để gánh vác, rồi trở thành kiệt sức. Bạn dễ dàng bị cuốn vào những tổn thương và căng thẳng của người khác và không thể lo lắng đầy đủ cho cuộc sống của chính mình. Điều tồi tệ nhất là cuối cùng, bạn tê liệt và buông xuôi.

Dấu hiệu, triệu chứng của mệt mỏi trắc ẩn là gì?

Các triệu chứng của mệt mỏi trắc ẩn có thể diễn ra theo nhiều cách, tác động đến tâm trí, thể chất và tinh thần. Theo tiến sĩ Jones, các dấu hiệu cơ bản bao gồm năng lượng thấp, khó tập trung hay quản lý tâm trạng riêng, ích kỷ khi làm việc cho bản thân, trở nên cáu kỉnh, mong muốn tách rời khỏi gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, khó ngủ, khó cân bằng công việc và cuộc sống riêng...

Mệt mỏi trắc ẩn là một dạng kiệt sức. Theo Viện nghiên cứu về stress Mỹ (AIS), trạng thái này là một dạng chấn thương thứ cấp, được định nghĩa là dư lượng cảm xúc hoặc căng thẳng khi làm việc với những người phải chịu hậu quả của các sự kiện đau buồn.

Làm thế nào để chống lại mệt mỏi trắc ẩn?

Tiến sĩ Jones nói, cách tốt nhất là lưu tâm đến năng lượng, không gian riêng của chính mình. Chìa khóa quan trọng là thiết lập ranh giới giữa bản thân với bạn bè, gia đình, công việc cũng như các phương tiện truyền thông xã hội. Tiến sĩ khuyên bạn nên gặp gỡ một nhà trị liệu, tìm kiếm những người bạn để chia sẻ với họ và vượt qua cảm giác tội lỗi khi không thể dành thời gian cho người khác.

Ngoài ra, bạn nên dành 15 phút mỗi ngày để viết nhật ký, đọc sách hoặc tham gia các hoạt động tập thể mà bạn thấy khiến bản thân thoải mái thay vì làm ai đó hài lòng.

Tiến sĩ Jones cũng khuyên bạn không nên ôm đồm quá nhiều công việc. Nên làm những gì mình phải làm, kết thúc nó ở thời điểm phù hợp để nghỉ ngơi. Cần học cách ủy thác nhiệm vụ cho người khác, thay vì một mình xử lý tất cả.

Ngoài ra, nên kiểm tra mối quan hệ của mình với bạn bè, gia đình. Chuyên gia phân tích: "Nên xem xét những người chỉ khiến bạn cạn kiệt năng lượng. Hãy cho phép bản thân tạo ra khoảng cách với mối quan hệ đó. Lần tới, nếu một thành viên trong gia đình hoặc bạn bè yêu cầu bạn làm điều gì đó khiến bạn cảm thấy kiệt sức, hãy nói: "Tôi rất muốn giúp bạn, nhưng tôi không đủ năng lực để làm điều đó'. Bạn cũng có thể chủ động yêu cầu họ giúp đỡ bạn, để xem thái độ của họ thế nào".

Điều cuối cùng mà các chuyên gia khuyên bạn là nên hạn chế sử dụng mạng xã hội. Cần giới hạn thời gian và lượng tin tức bạn lướt mỗi ngày chỉ trong khoảng 15 phút, thay vì để nó cuốn đi.

Sự mệt mỏi trắc ẩn là điều hầu hết mọi người đều sẽ trải qua. Tuy nhiên, tiến sĩ Jones nói: "Bạn phải nhớ rằng bạn không thể rót nước từ một chiếc cốc rỗng. Cần chăm sóc bản thân trước khi có thể đối xử tốt với bất cứ ai".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Bagger 288 là đơn đặt hàng của công ty khai mỏ Rheinbraun. Các kỹ sư phải mất 5 năm để lên kế hoạch thiết kế và sản xuất, thời gian lắp ráp cỗ máy khổng lồ này cũng mất thêm 5 năm nữa.

Đăng ngày: 31/10/2026
Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cây cầu tre ọp ẹp dài hơn một kilomet chạy qua vùng nước đục của sông Mekong, nối hòn đảo nổi Koh Pen nằm giữa mặt sông với Kampong Cham.

Đăng ngày: 31/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News