Khoa Học News

Phát hiện cấu trúc khổng lồ gần lõi Trái đất

Các nhà nghiên cứu tìm thấy một cấu trúc lớn chứa đá nóng đặc khác thường ẩn sâu bên trong Trái đất, phía dưới Thái Bình Dương.

Cấu trúc mang tên Vùng vận tốc cực thấp (ULVZ) nằm ở ranh giới giữa phần lõi ngoài nóng chảy và lớp phủ cứng của Trái đất, ngay bên dưới quần đảo Marquesas ở vùng Polynesia của Pháp ở Nam Thái Bình Dương, theo nghiên cứu công bố hôm 12/6 trên tạp chí Science. Nhóm nghiên cứu quốc tế đến từ Đại học Maryland (UMD), Đại học Johns Hopkins và Đại học Tel Aviv, Israel, cũng tìm ra bằng chứng cho thấy một vùng ULTZ từng được xác định trước đây ở bên dưới quần đảo Hawaii lớn hơn nhiều so với suy đoán.


Mô phỏng lõi Trái đất. (Ảnh: Science Alert0.

Những vùng ULVZ nằm ở đáy các cột phun trong lòng Trái đất. Cột phun là đặc trưng địa chất nơi đá nóng chảy dâng từ ranh giới giữa phần lõi ngoài và lớp phủ tới lớp vỏ bên ngoài của hành tinh, tạo ra quần đảo núi lửa như Hawaii và Marquesas. Trên thực tế, vùng ULVZ nằm dưới Hawaii là ví dụ lớn nhất mà giới nghiên cứu từng biết.

Các nhà khoa học phát hiện ULVZ bằng cách phân tích dữ liệu sóng địa chấn, loại sóng có thể hé lộ những cấu trúc ẩn sâu bên dưới bề mặt hành tinh khi truyền xuyên qua lòng đất. Sóng địa chấn sinh ra từ động đất truyền qua hàng nghìn kilomet dưới đất. Nhưng do vật liệu mà chúng truyền qua có sự khác biệt về mật độ, nhiệt độ hoặc thành phần cấu tạo, sóng địa chấn có thể thay đổi tốc độ, bị bẻ cong hoặc phân tán, tạo ra tiếng vang mà các nhà khoa học phát hiện bằng địa chấn kế.

Sử dụng dữ liệu này, các nhà nghiên cứu có thể hình dung lớp đá dưới bề mặt Trái đất và ước tính những đặc điểm. Trong nghiên cứu mới nhất, nhóm tác giả sử dụng một thuật ngữ học máy gọi là Sequencer để phân tích đồng thời khoảng 7.000 đoạn băng ghi âm sóng địa chấn sinh ra bởi hàng trăm vụ động đất từ 6,5 độ trở lên ở khu vực Thái Bình Dương từ năm 1990 đến 2018.

Những sóng này bị nhiễu xạ dọc theo ranh giới giữa phần lõi ngoài và lớp phủ, cung cấp hiểu biết toàn diện về cấu tạo Trái đất ở sâu bên dưới khu vực Thái Bình Dương. Nhóm nghiên cứu bất ngờ phát hiện gần một nửa sóng nhiễn xạ bị phân tán bởi các cấu trúc ba chiều gần ranh giới. Họ nhận thấy nhiều cấu trúc đã được xác định trước đây, nhưng cũng có một vùng ULVZ mới bên dưới quần đảo Marquesas.

Các nhà nghiên cứu suy ra sự hiện diện của các vùng ULVZ lớn khi phát hiện tín hiệu đặc biệt vang bên dưới quần đảo Hawaii và Marquesas Islands. "Chúng tôi bất ngờ tìm thấy cấu trúc lớn dưới quần đảo Marquesas mà không ai biết nó tồn tại", Vedran Lekic, đồng tác giả nghiên cứu ở UMD, cho biết. "Điều này thực sự thú vị bởi kết quả nghiên cứu chứng tỏ thuật toán Sequencer có thể giúp chúng tôi giải mã dữ liệu địa chấn trên toàn cầu theo cách chưa từng có trước đây".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Ngọn lửa "địa ngục": Cháy được 4000 năm và không hề có dấu hiệu sẽ ngừng lại

Ngọn lửa "địa ngục": Cháy được 4000 năm và không hề có dấu hiệu sẽ ngừng lại

Cho dù là trong mưa gió hay tuyết đổ, những lưỡi lửa của Yanar Dag vẫn nhảy nhót trên sườn đồi của bán đảo Absheron.

Đăng ngày: 22/10/2026
Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Tết Đoan Ngọ được xem là ngày Tết lớn thứ 2 trong năm chỉ sau Tết Nguyên Đán. Vậy tại sao, Tết Đoan Ngọ lại được tổ chức vào ngày 5/5 Âm lịch?

Đăng ngày: 21/10/2026
Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Trong chuyến thám hiểm tại một hố sụt trong rừng tại Quảng Tây mới đây, đoàn chuyên gia địa chất đã bất ngờ tìm thấy một hệ thống hang động ngầm cực kỳ phức tạp.

Đăng ngày: 20/10/2026
Xem cách các chuyên gia nhận biết danh tính người chết

Xem cách các chuyên gia nhận biết danh tính người chết

Khám nghiệm tử thi xác định được nguyên nhân cái chết do bệnh dịch, thảm họa thiên nhiên hay do bị mưu hại đang ngày càng trở thành đề tài nóng trong xã hội hiện nay.

Đăng ngày: 18/10/2026
Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Với một quốc gia ngay từ thời cổ đại đã luôn có tư tưởng trọng nam khinh nữ, việc đưa những người phụ nữ vào cung để "tịnh thân" làm quan có lẽ là một điều ngoại lệ và khó hiểu.

Đăng ngày: 15/10/2026
Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

3 chú sư tử cùng 10 bông hồng đỏ thắm được in trên ngực trái của tuyển Anh là một hình ảnh khá quen thuộc đối với những ai yêu mến đội bóng này, nó biểu trưng cho sự uy quyền, giàu sang và mạnh mẽ.

Đăng ngày: 13/10/2026
5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

Mới đây nhất, người dân tại Tiền Giang vô cùng hoảng sợ khi chứng kiến cảnh tượng con rắn dài khoảng hơn 1 mét vùng vẫy trong phòng tắm tại nhà của một người dân.

Đăng ngày: 13/10/2026
Khoa Học News