Khoa Học News

Đằng sau "chiếc đinh vàng" hé lộ thời kỳ Trái đất thành quả cầu tuyết

Cách đây 720 triệu năm, Trái đất đã trải qua thời kỳ chuyển đổi từ một môi trường nhiệt đới đến kỷ băng hà trong vài nghìn năm.

Các nhà khoa học đánh giá đây là một quá trình chuyển đổi khá "tàn bạo" của Trái đất và bằng chứng địa chất duy nhất nằm ở Scotland.

Hơn 700 triệu năm trước, Trái đất đã trải qua một trong những thời kỳ băng hà vô cùng cực đoan.


Chiếc đinh vàng ở Bogalino, cho thấy sự chuyển tiếp liên tục giữa hai giai đoạn địa chất tại một địa điểm tham chiếu (Ảnh: Wikimedia Commons).

Trong 60 triệu năm, nhiệt độ trung bình của địa cầu đã giảm đáng kể, biến hành tinh của chúng ta thành một quả cầu băng khổng lồ, giai đoạn này được gọi là thời kỳ băng hà Sturtian.

Bất chấp thời kỳ giá lạnh dữ dội này, sự sống vẫn hiện diện ẩn nấp dưới đáy đại dương. Tuy nhiên, nó tồn tại ở những dạng sinh vật đơn bào rất nguyên thủy, tình tiết này có thể đã giúp sự sống phát triển trên Trái đất.

Một số nghiên cứu mới cho thấy những điều kiện sống rất khắc nghiệt này đã thách thức sự sống trên cạn, nó thúc đẩy sự xuất hiện của các sinh vật đa bào xuất hiện vào cuối thời kỳ băng hà.

Do đó những biến động khí hậu cực kỳ nhanh chóng diễn ra ở Kỷ Cryogen có thể là tác nhân gây ra sự chọn lọc tự nhiên, thúc đẩy sinh vật phải nhanh chóng thích nghi với những điều kiện sống rất khác nhau.

Mẫu trầm tích thời kỳ băng hà

Nguyên nhân và sự tiến hóa của thời kỳ băng hà Sturtian giúp loài người hiểu về một giai đoạn quan trọng không chỉ đối với sự hiểu biết tổng thể về lịch sử trên Trái đất, mà còn lịch sử của sự sống.

Một số địa điểm trên khắp thế giới có những mỏm đá là chứng nhân thời kỳ này, dù hầu hết chúng đều không đầy đủ. Nó cho phép các nhà khoa học quan sát được một phần tạm thời của giai đoạn băng hà Sturtian.

Theo các nhà khoa học, đối với mảng kiến tạo Port Askaig (dày 1,1km), một lớp đất đá trải dài từ Ireland đến Scotland, có thể đã ghi lại toàn bộ giai đoạn này.

Nó cung cấp thông tin vô cùng giá trị về các điều kiện dẫn đến sự bắt đầu và kết thúc của đợt băng hà Sturtian.

Chuyển đổi khí hậu khắc nghiệt

Nghiên cứu mới tiết lộ niên đại chính xác của các loại đá ở Scotland và cho thấy rằng trầm tích của chúng - có nguồn gốc của thời kỳ băng hà này - được tích tụ từ 662 đến 720 triệu năm trước, tức là toàn bộ khoảng thời gian Trái đất đóng băng hoàn toàn.

Ngoài ra, đá của hệ tầng này nằm trên một nền carbonat cổ hình thành ở vùng biển nhiệt đới giúp nhóm nghiên cứu có thể quan sát rõ ràng quá trình chuyển đổi dần dần từ môi trường ấm áp (nơi có nhiều vi khuẩn lam) đến môi trường đóng băng.

Quá trình chuyển đổi này đã được bảo tồn một cách kỳ diệu và nó khiến mảng kiến tạo Port Askaig được coi là Điểm Địa tầng Thế Giới hay còn gọi là "Chiếc đinh vàng" - đây là nơi chúng ta có thể quan sát rõ ràng sự chuyển tiếp giữa 2 giai đoạn địa chất.

Cái tên "Chiếc đinh vàng" xuất phát từ Ủy ban Quốc tế về Địa tầng học (ICS) đóng để làm điểm tham chiếu cho sự chuyển tiếp địa chất này, ngày nay trở thành một điểm du lịch hút du khách mong muốn tìm hiểu về lịch sử Trái đất.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Sau khi xem xong những bức hình này, tưởng tượng của bạn về những địa điểm này có lẽ sẽ hoàn toàn thay đổi.

Đăng ngày: 27/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

Nghiên cứu công bố trên Earth Systerm Science Data khẳng định nguồn gốc của "25 tỉ quả bom nguyên tử" - tức nguồn năng lượng mạnh 380 zettajoules - chính là sự nóng lên toàn cầu.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50

Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50

Các nhà khoa học đã vận dụng một lý thuyết cũ để chứng minh rằng không hề có tỷ lệ 50/50 tuyệt đối khi tung đồng xu.

Đăng ngày: 26/10/2026
Dùng radar quét Nam Cực, thấy "lò phóng xạ" lớn gấp đôi London: Chuyên gia cảnh báo luôn!

Dùng radar quét Nam Cực, thấy "lò phóng xạ" lớn gấp đôi London: Chuyên gia cảnh báo luôn!

Để giải mã những bí ẩn tại Nam Cực - khu vực thách thức nhất trên hành tinh của chúng ta - cần có sự hợp tác quốc tế sâu rộng.

Đăng ngày: 26/10/2026
Ao có nước lâu ngày sẽ có cá? Không ai thả tại sao cá lại có trong ao, chúng từ đâu ra?

Ao có nước lâu ngày sẽ có cá? Không ai thả tại sao cá lại có trong ao, chúng từ đâu ra?

Khi kênh ao khô nứt được đổ đầy nước vào thì không bao lâu nữa người ta lại thấy cá nhỏ ở trong đó, dù không ai thả cá vào, vậy cá nhỏ trong ao từ đâu ra?

Đăng ngày: 26/10/2026
Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Chuyên gia tin học chỉ ra rằng đằng sau bức "Bữa tiệc cuối cùng" còn có hai hình ảnh khác: Hình ảnh Chúa đang chúc phúc lành và hình ảnh một đứa trẻ nhờ hình phản chiếu của bức tranh trong

Đăng ngày: 25/10/2026
Khoa Học News