Khoa Học News

Mũi khoan sâu nhất vào lớp phủ Trái đất

Các nhà nghiên cứu khoan mẫu vật đá sâu nhất từ lớp phủ của Trái đất với mũi khoan xuyên qua 1,2km ở sống núi giữa Đại Tây Dương.

Mẫu vật lõi được khoan trong Chương trình khám phá đại dương quốc tế năm 2023. Các nhà nghiên cứu trên tàu JOIDES Resolution khoan xuống khối núi Đại Tây Dương thuộc sống núi giữa Đại Tây Dương, nơi đáy biển tách giãn và đá ở lớp phủ nhô lên mặt đất. Vị trí khoan nằm gần "Lost City", một cánh đồng mạch phun thủy nhiệt chứa đầy cấu trúc hình tháp và tổ ong, giải phóng methane và hydro vào nước biển. Nhiều tổ chức vi sinh vật sống nhờ những phân tử này, hỗ trợ quần thể động vật không xương sống nhỏ như sên biển và giun ống.


Đá lớp phủ quan sát dưới kính hiển vi thạch học. (Ảnh: Johan Lissenberg).

Đá ở lớp phủ khá mong manh và dễ vỡ ra, làm tắc mũi khoan, nhưng nhóm nghiên cứu rất may mắn vì có thể thu thập mẫu vật thuận lợi. Họ bắt đầu kéo những đoạn nguyên vẹn dài tới 5 m từ hố khoan. Tổng cộng, họ đã thu được hơn 7% của lõi loan dài 1,2km, vượt xa so với sự kiến, theo William Brazelton, nhà vi sinh vật học ở Đại học Utah. Nhóm nghiên cứu phải đập nhỏ đá bằng búa tạ gần 24 giờ một ngày trong dự án khoan kéo dài hai tháng.

Ở khu vực giàu mạch phun thủy nhiệt này, tương tác giữa đất đá lớp phủ và nước biển tạo ra những hóa chất quan trọng đối với sự sống. Nỗ lực trước đây nhằm khoan xuống đất đá lớp phủ chỉ đạt độ sâu 201m, không đủ sâu để tìm kiếm tổ chức sinh vật như vi khuẩn ưa nhiệt, theo Gordon Southam, nhà địa vi sinh vật học ở Đại học Queensland ở Australia, đồng tác giả nghiên cứu mô tả mẫu vật lõi trên tạp chí Science hôm 8/8.

"Mỗi lần máy khoan thu được một phần lõi sâu khác, đội vi sinh vật thu thập mẫu vật để nuôi cấy vi khuẩn nhằm xác định giới hạn của sự sống ở hệ sinh thái biển bên dưới mặt đất sâu", Southam cho biết. "Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là tăng cường hiểu biết về nguồn gốc sự sống và vạch rõ tiềm năng của sự sống bên ngoài Trái đất".

Lõi đá cũng có thể giải đáp nhiều câu hỏi về chuyển động của lớp phủ, theo Johan Lissenberg, nhà địa hóa học ở Đại học Cardiff tại Anh, tác giả chính của nghiên cứu. Từ mẫu đá phun ra bởi núi lửa dưới đại dương, các nhà nghiên cứu cho biết lớp phủ có nhiều thành phần đá đa dạng, đến từ sự tuần hoàn của mảng kiến tạo bên trong Trái đất.

Với mẫu vật lớp phủ mới, Lissenberg và cộng sự có thể xem xét độ đa dạng của đất đá, sau đó phục dựng quá trình những mảng khác nhau của lớp phủ tan chảy và cách chúng dịch chuyển lên mặt đất. Cho tới nay, nhóm nghiên cứu phát hiện thay vì di chuyển theo chiều dọc, chúng di chuyển theo đường chéo tới gần bề mặt.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Khung cảnh thực sự xung quanh các kỳ quan bậc nhất thế giới

Sau khi xem xong những bức hình này, tưởng tượng của bạn về những địa điểm này có lẽ sẽ hoàn toàn thay đổi.

Đăng ngày: 27/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

“25 tỉ quả bom nguyên tử” bị khóa kín ở nơi không ngờ trên Trái đất

Nghiên cứu công bố trên Earth Systerm Science Data khẳng định nguồn gốc của "25 tỉ quả bom nguyên tử" - tức nguồn năng lượng mạnh 380 zettajoules - chính là sự nóng lên toàn cầu.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50

Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50

Các nhà khoa học đã vận dụng một lý thuyết cũ để chứng minh rằng không hề có tỷ lệ 50/50 tuyệt đối khi tung đồng xu.

Đăng ngày: 26/10/2026
Dùng radar quét Nam Cực, thấy "lò phóng xạ" lớn gấp đôi London: Chuyên gia cảnh báo luôn!

Dùng radar quét Nam Cực, thấy "lò phóng xạ" lớn gấp đôi London: Chuyên gia cảnh báo luôn!

Để giải mã những bí ẩn tại Nam Cực - khu vực thách thức nhất trên hành tinh của chúng ta - cần có sự hợp tác quốc tế sâu rộng.

Đăng ngày: 26/10/2026
Ao có nước lâu ngày sẽ có cá? Không ai thả tại sao cá lại có trong ao, chúng từ đâu ra?

Ao có nước lâu ngày sẽ có cá? Không ai thả tại sao cá lại có trong ao, chúng từ đâu ra?

Khi kênh ao khô nứt được đổ đầy nước vào thì không bao lâu nữa người ta lại thấy cá nhỏ ở trong đó, dù không ai thả cá vào, vậy cá nhỏ trong ao từ đâu ra?

Đăng ngày: 26/10/2026
Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Chuyên gia tin học chỉ ra rằng đằng sau bức "Bữa tiệc cuối cùng" còn có hai hình ảnh khác: Hình ảnh Chúa đang chúc phúc lành và hình ảnh một đứa trẻ nhờ hình phản chiếu của bức tranh trong

Đăng ngày: 25/10/2026
Khoa Học News